مذهبیمشاهیر دینی

آیت الله العظمی عبدالکریم حائری، مجتهدی به روز و نوگرا بود

آیت الله العظمی عبدالکریم حائری از نوادر روزگار بود و تاسیس حوزه علمیه قم و انتقال پایگاه مرجعیت و تشیّع از عتبات عالیات به قم در روزگاری که کار بر عالمان تشیع سخت شده بود و همچنین حفاظت و حراست از کیان تشیع از راه احتیاط و دوراندیشی‌هایش در برخورد با حاکمان وقت، نشان از عقل و تدبیر او دارد.

خبرگزاری ایسنا :  «عبدالکریم» فرزند محمدجعفر به سال ۱۲۶۷ هجری قمری در محله مهرجرد میبد چشم به جهان گشود. شش سالگی عبدالکریم با مرگ پدرش همراه بود، پدری ساده زیست و دل آگاه که به کار کرباس فروشی و تیمار گوسفندان اشتغال داشت.

عبدالکریم دوران کودکی خود را در همان محله و در دامان مادری پاکدامن و پرمهر می گذراند و کم کم نشانه های هوش و ذکاوت او نمایان می شد و او را از همسالان خود متمایز می‌نمود.

استعداد فراوان او نظر شوهر خاله‌اش، میر ابوجعفر را به خود جلب کرد. خیرخواهی و انسان دوستی میر ابوجعفر، او را بر آن داشت تا عبدالکریم را در شاهراه علم و تهذیب قرار دهد. آری اراده خداوند این گونه می‌رفت تا این کودک نه فقط در سلسله آیات عظام و مردان پرآوازه جهان تشیع نظیر میرزای قمی، ملا احمد نراقی، شیخ انصاری، میرزای شیرازی، آخوند خراسانی و طباطبایی یزدی جای دهد بلکه او را در سلک یکی از باغبانان و نگهبانان اندیشه تشیع در روزگاری سخت قرار دهد.

عبدالکریم تا سن ۱۸ سالگی در حوزه علمیه اردکان و یزد به تحصیل پرداخت و پس از آن برای ادامه تحصیل به کربلای معلی رفت. در کربلا در حلقه شاگردان آیت الله فاضل اردکانی درآمد. پس از چندی فاضل اردکانی که عبدالکریم را از سایر شاگردانش متمایز تشخیص داده بود، او را همراه با توصیه‌نامه‌ای دوستانه و صادقانه به نزد بزرگ مرجع جهان تشیع میرزای بزرگ شیرازی صاحب فتوای تنباکو به سامرا فرستاد.

میرزای شیرازی با دیدن نامه بی‌درنگ عبدالکریم را در زمره خواص خود قرار و در منزل شخصی خویش مأوا داد. طولی نکشید که عبدالکریم با عنایت خداوند و تیزهوشی خویش و با بهره‌گیری از خرمن علم اساتیدی چون میرزای شیرازی، ابوالحسن اصفهانی و سیدمحمد فشارکی به درجه اجتهاد رسید و در سلک مراجع بزرگ تقلید زمان خویش قرار گرفت به گونه ای که مقلدانش از ایران، عراق و لبنان فراتر می رفتند.

در اواخر سال ۱۳۳۲ هجری قمری عبدالکریم به دعوت مردم اراک به ایران آمد و جنب و جوشی را در آن دیار به پا ساخت. پس از ۸ سال تلاش و کوشش در اراک و در سفری که به زیارت کریمه اهل بیت رفته بود، علما و مردم قم سخت به او اصرار کردند تا در قم بماند. عبدالکریم پاسخ را به قرآن حواله داد و سپس با قرآن استخاره نمود. آیه ۹۳ سوره یوسف کار را یکسره کرد و چنین مقدر شد که پیشگویی‌های معصومین (ع) درباره قم به دست عبدالکریم محقق شود؛ تاسیس حوزه علمیه قم و انتقال پایگاه مرجعیت و تشیّع از عتبات عالیات به قم.

ایرانیان همه خوشحال بودند، احمدشاه قاجار به قم سفر کرد تا به محضر آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری عرض ادب نموده و تاسیس حوزه علمیه را به دست با کفایتش شادباش گوید و او را سپاس گزارد.

حاج شیخ عبدالکریم شخصیتی جامع الاطراف داشت و از نوادر روزگار بود. به عقل گرائی و حسن تدبیر شهره بود، تاسیس حوزه علمیه قم در روزگاری که کار بر عالمان تشیع سخت شده بود، حفاظت و حراست از کیان تشیع از راه احتیاط و دوراندیشی هایش در برخورد با حاکمان وقت، نشان از عقل و تدبیرش داشت.

مجتهدی به روز و نوگرا بود. تغییرات بزرگ در سیستم آموزشی حوزه ها، نوع فتاوایی که صادر می کرد و تشویق و الزام طلاب به فراگیری علوم روز و آشنایی با زبان انگلیسی _ که مخالفانش آن را برنتافتند _ از نوگرائی او خبر می‌داد. زاهد و بی ریا بود. زندگی زاهدانه اش و برخوردهای به غایت صمیمانه و فروتنانه اش با مردم و طلاب حاکی از زهد وی بود.

از همه مهمتر اطاعت را در خدمت به خلق می دانست و این مهم خود را این گونه نشان داد که امروزه می‌خوانیم که آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری نه فقط مرد علم و زهد بود و تالیفات سترگی بر جای گذاشت بلکه اولین بیمارستان مدرن قم و پس از آن بیمارستان‌های سهامی و فاطمی، ایجاد گورستان و غسالخانه عمومی قم، تاسیس دارالاطعام برای فقرا، یتیمان و در راه ماندگان، بنای سیل بند بر روی رودخانه قم، احداث خانه‌های مسکونی برای سیل زدگان و کمک های شبانه و مخفیانه اش به فقیران پاره ای از این اقدامات وی در باب مردمداری و خدمت به خلق به شمار می‌آیند.

او به تمام معنا در عمل و نظر معلم، استاد و راهنما و خیرخواه آدمیان بود. امام خمینی (ره)، ‌آیات عظام گلپایگانی، اراکی، خونی، مرعشی نجفی و دو فرزندش مرتضی و مهدی از جمله شاگردان این بزرگوار هستند. عبدالکریم پس از عمری بندگی خدا از طریق علم آموزی و زهد و خدمت به خلق در هفدهم ذیقعده ۱۳۵۵ قمری مصادف با دهم بهمن ماه ۱۳۱۵ هجری شمسی جهان تشیع را در غم و اندوه خود گذاشت و خود به جوار رحمت حق شتافت و در کنار مرقد کریمه اهل بیت به خاک سپرده شد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا