اخبار روز

نمادی از اتحاد در مراسم سنتی «شاه حسن شاه حسین» امامزاده سید صدر الدین قنبر میبد

بام میبد:   در مراسم بومی «شاه حسن شاه حسین»  که با به نمایش گذاشتن نمادی از اتحاد در امامزاده سید صدر الدین قنبر همراه است ، عزادارانی که متشکل از اعضای تمام هیئت‌‌‌های عزاداری بشنیغان و میبد بالا می‌باشند از محله میبد بالا با خواندن نوحه مخصوص آن شب از محرم به صورت دسته جمعی، به سمت امامزاده مذکور حرکت می‌کنند.

در طی حرکت هیئت‌‌‌های عزاداری، هیئت کوچُک نیز به آنها می‌پیوندد و سپس در نزدیک امامزاده هیئت‌‌‌های عزاداری بشنیغان نیز به استقبال آنها رفته و اشعار آن شب را در جواب هم می‌گویند.

جلودار  عزاداران میبدی و کوچُک را جمعی از سادات تشکیل می‌دهند.

این هیئت که حال متشکل از هیئت‌‌‌های عزاداری محله‌‌‌های بشنیغان، میبد بالا و کوچُک است بعد از وارد شدن به صحن امامزاده در حالی در جلوی امامزاده نیز یک بار دور یک کلک که در قدیم بوده و حال با بازسازی امامزاده آن را برداشته اند و یک میدانی را به صورت نمادین در آن گذاشته اند، با خواندن همان اشعار که در طول مسیر می‌خواندند و مخصوص آن شب است، می‌چرخند و بعد از آن در صحن امامزاده  با گره زدن دستها به همدیگر یک حلقه اتحاد به صورت زنجیره وار ایجاد کرده و در ابتدا چندین بار لفظ “شاه حسن” و پس از آن لفظ “شاه حسین” را همگی با هم تکرار می‌کنند و در ادامه نیز شعر «یارون(یاران) عزای کیست که بر دشت کربلا است ماتم نشین ملائکه و صاحب عزا خدا است!» را زمزمه می‌کنند.

بعد از انجام این مراسم نیز سنت معروف “نخل گردانی” انجام می‌شود.

حمید موذنی معروف به حمید ملا حاجی یکی از محبان اهل بیت و سردسته هیئت حسینی بشنیغان در ارتباط با مراسم شاه حسن شاه حسین در امامزاده سید صدر الدین قنبر گفت: برای اجرای این مراسم یک روز مانده به محرم از صبح آن روز، رسم نخل بندی و آذین بستن نخل در امامزاده صورت می‌گیرد. در شبها نیز همانند قدیم که رسم بوده از میبد دسته می‌گرفتند و به محل امامزاده می‌آمدند، از بشنیغان هم همینطور و در این جا دو دسته عزاداری با هم یکی می‌شدند و یک بار دور می‌زدند و سپس دست در دست هم می‌انداختند و با گفتن شاه حسن شاه حسین مراسم ادامه می‌یافت.

وی افزود: اکنون که جمعیت زیاد شده و خود محله بشنیغان چند هیئت دارد در ابتدا هیئت‌ها سینه زن و زنجیر زن مراسم عزاداری، سینه زنی و زنجیر زنی را انجام می‌دهند و سپس دسته شاه حسن شاه حسین وارد میدان می‌شود.

محمد خاکساری از محبان و خادمان اباعبداالله الحسین (ع) نیز می‌گوید: در قدیم از محله بشنیغان هیئت در مسیر امامزاده به طرف دروازه میبد و بشنیغان به راه می‌افتاد و از آن طرف هم هیئت میبد بالا خود را به آنجا می‌رساندند و یک هیئت هم از محله کوچُک به طرف مسجد جامع می‌آمد، در آنجا هر سه هیئت با هم یکی می‌شدند و به طرف امامزاده راه می‌افتادند و ترتیب هیئت‌ها که وارد امامزاده سید صدرالدین قنبر می‌شدند، در ابتدا هیئت بشنیغان و بعد از آن میبد بالا و بعد از آن هیئت نیز، هیئت کوچُک بود.

وی افزود: در قدیم یک نخل بزرگ بود که وقتی آن را بلند می‌کردند، در جلوی نخل عزاداران هیئت بشنیغان، در فاصله میانی نخل عزاداران میبد بالا و در عقب آن عزاداران محله کوچُک قرار می‌گرفتند اما الان با وجود 2 الی سه نخلی که در امامزاده و مربوط به هرکدام از هیئت‌ها است، نخل بزرگ را حرکت نمی‌دهند.

اشعار مرتبط به هر شب محرم مراسم شاه حسن شاه حسین در امامزاده سید صدر الدین قنبر به نقل از محسن ملا خلیلی که در وبلاک محبان امام رضا (ع) آورده است:

شب اول

محرم است امشب، شب غم است امشب
خیرالنساء سیه پوش، در ماتم است امشب

شب دوم

هرکه امشب بهر فرزند علی زاری کند (۲)

سیل اشکی از قنات در چشم خود جاری کند
قیامت وقت حشر و نشر و میزان و صراط (۲)
هر کجا باشد حسین او را هواداری کند

شب سوم

زین مصیبت در جهان امروز تا روز جزا (۲)
می کنند اهل زمین و آسمان واحسرتا
نه فلک گردیده خاکسترنشین از ماتمش (۲)
کعبه زین ماتم سیه پوش است تا روز جزا

شب چهارم

زینب به فغان و نالهمی‌گفت (۲)
کو سرور لافتی حسینم
در دشت بلا به دست کفار (۲)
گردید شهید نور عینم

شب پنجم

هر محرم در نجف این ناله‌ها سرمی‌زند (۲)
حضرت زهرا شکایت نزد حیدرمی‌برد
کشته فرزند مرا شمر لعین در کربلا (۲)
آه واویلا سکینه دست بر سرمی‌زند

شب ششم

ما زازل گفته ایم، بعد رسول خدا، حیدر صفدر علی، خواجه قنبر علی، شافع محشر علی، ساقی کوثر علی، از همه بهتر علی، شیر خدا پیر ما کز غم جان حسین، سوخت دل و جان ما

شب هفتم

دیده گریون، سینه بریون، از غم جان حسین (۲)
زآسمان گوید ملائک جان به قربان حسین
دیده گریون، سینه بریون، از غم لب تشنگون (۲)
ترسم از آه یتیمون چرخ گردد سرنگون

شب هشتم

فرزند رسولی که شفیع عرصات است (۲)
با اهل حرم تشنه لب آب فرات است
جبریل وملائک همه غمگین وسیه پوش (۲)
هم خضر،دراین واقعه بیزار حیات است

شب نهم

آه و واویلا که فردا الوداع خواهد شود (۲)
از تن فرزند حیدر سر جدا خواهد شود
آه و واویلا که فردا بر لب آب فرات (۲)
دست عباس علی از تن جدا خواهد شود

شب دهم

شد زلزله در عرش ندانم که چه شین است (۲)
یا شورش محشر شده یا قتل حسین است
برخاست فغان از همه آفاق چه شین است (۲)
ای خاک به سرکن که شب قتل حسین است

گفتنی است، بعد از خواندن اشعار مربوط به هر شب زنجیر وار می‌ایستند و با کشیدن صدای مخصوص (شاه کشیدن) در ادامه شعر «یارون(یاران) عزای کیست که بر دشت کربلا است ماتم نشین ملائکه و صاحب عزا خدا است!» را زمزمه می‌کنند.

هنگام حرکت زنجیروار عزاداران در میدان (کلک) امامزاده سیدصدرالدین قنبر میبد نیز اشعاری توسط افراد پیشکسوت که اغلب از سادات تشکیل می‌شوند خوانده می‌شود.

یارون عزای کیست که در دشت کربلاست
ماتم نشین ملائک و صاحب عزا خداست (جواب)
یارون عزای کیست که تا بحر و بر بپاست
صاحب عزا خدا و عزاخانه کربلاست
این ماتم کسی است که پیغمبر خدا
تا روز رستخیز به اندوه و هم بکاست
این ماتم کسی است که در خلد مرتضی
در ماتمش نشسته و در حلقه عزاست
این ماتم کسی است که زهرا به باب خود
گویدش به آه ناله که فرزند من کجاست
این ماتم کسی است که در دامن رسول
بودش مکان ای دل غافل کجا رواست
این ماتم کسی است که خاک ره درش
برچشم جن و انس و ملائک چو طوطیاست
این ماتم کسی است که یک ذره تربتش
امراض هر دو کون سراسر بود شفا
این ماتم کسی است که آهو به امر حق
آورد بچه نزد وی اکنون کجا رواست
یارون به حربه های گروه ستم شهان
از پا فتاد سر به بیابان کربلا
امروز پاره پاره تنش در میان خون
از ضرب تیرو تیغ سر از پیکرش جداست
یارون عزای کیست که تا بحر و بر بپاست
صاحب عزا خدا و عزاخانه کربلاست
این ماتم کسی است که بیدل ز ماتمش
همچون هزار در چمن دسته در عزاست

بعد از آن هیئتهای مهمان با گفتن شاه ( آه، وای، حیدر صفدر علی ) زنجیروار به عقب حرکتمی‌کند. گفتنی است در این جا، عزاداران به دو گروه تقسیممی‌شوند و با گفتن ” یا حسن یا حسین، شاه حسن شاه حسین، یا حسن یا حسن، یا حسین یا حسین ” به یکدیگر جوابمی‌دهند. از این به بعد دسته، دسته شاه حسن و شاه حسین خواندهمی‌شود.

لفظ “شاه حسن” و پس از آن لفظ “شاه حسین” در شب های اول فقط یک بار و در شب عاشورا به دلیل عزیز بودن آن شب و با توجه به بیدار بودن جمعیت تا به صبح چندین مرتبه تکرارمی‌شود

در شب یازدهم، دوازدهم و سیزدهم نیز در همین مسیر به شام غریبانمی‌روند که عزاداری این سه شب نسبت به قدیم کم رنگ تر شده است و فقط شب یازدهم این مراسم برگزار می‌گردد.

شب یازدهم

در مسیر راه عزاداران هر کدام شمع روشنی بدستمی‌گیرند و بعد از خواندن چند بیت شعرمی‌نشینند و در حال نشسته نیز چند بیت شعرمی‌خوانند که این حالت غم و اندوه و ماتم و عزامی‌باشد و مجددا به مسیر خود ادامهمی‌دهند.

شام غریبان حسین امشب است، امشب است
اول درد و محن زینب است، زینب است
طفل یتیمی ز حسین گم شده گم شده
زینب از این غصه دلش خون شده خون شده

حاجتم این است که تو ای ساربان سار بان

این شتران را تو به تندی مران به تندی مران

ای شیعیان امشب
شام غریبان است
آه یتیمان است
شام غریبان است
زینب در افغان است
شام غریبان است
زینب هراسان است
شام غریبان است
زینب پریشان است

شام غریبان است
بیمار و نالان است
شام غریبان است
سر حسین ابن علی در کوفه مهمان است

عزاداران حسینی با تشکیل رنجیری که به دنبال دست در دست هم انداختن آنها به وجود آمده است، سمبلی از  یکی شدن و با هم بودن را به نمایش می‌گذارند و این اتحادی است که در سایه عشق به سید الشهدا (ع) به وجود آمده و با آن همراه و عجین می‌باشد.

نوشته‌‌‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می‌کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه‌‌‌های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا